Indische Titaantjes gezocht

Zijn er ook Indische Titaantjes, vroegen wij ons af. Vanaf 10 maart is het namelijk weer Boekenweek. In de Moesson van maart vertellen Ed Caffin en ik al over onze favoriete Indische boeken: Goena Goena en De Stille Kracht. Die hebben alleen niets te maken met het thema van de 75e Boekenweek: “Het kind, de jeugd, de jongere.” De CPNB heeft dit gebaseerd op een  novelle van Nescio,Titaantjes (en ik beken, ik heb haar niet gelezen), over het verliezen van de idealen uit je jeugd. Lees meer>

Drie Vosjes aan het opscheppen

Vervolgens vliegt de ‘plastic’-kast boven het aanrecht open, gevolgd door het kletterende geluid van minstens één Tupperwarebakje dat op de keukenvloer valt, mijn moeder die mompelt “Waar is dat deksel nou weer?” en mij vraagt nou eindelijk haar bakjes terug te brengen (“Ik blijf geen nieuwe kopen!”). Met minstens twee bakjes, zorgvuldig verpakt tegen eventueel lekken, keer ik dan huiswaarts. Als ik de inhoud ervan na een lange werkdag heb verorberd, sms ik mijn moeder om te zeggen dat het eten weer heerlijk was. De bakjes gaan van de vaatwasser mijn ‘plastic’-opslag in. Anders is het wanneer mijn broertje en zusje er zijn. Lange tijd heb ik daar geen last van gehad, want ze woonden – met tussenpozen – bij mijn moeder en kenden het verschijnsel niet van voor jezelf moeten koken. Maar sinds ze hun eigen huis hebben voltooit eerder genoemd ritueel zich in gewijzigde vorm.

Mijn moeder zet dan voor elk van ons een set bakjes klaar. (Mocht ze te weinig hebben, dan wil ze nog wel eens met plastic zakjes werken, met name voor rijst een prima oplossing.) Met zijn drietjes staan we aan het aanrecht de bakjes vol te scheppen. Mijn broertje – 29 jaar, bijna twee meter hoog en één en al spierbundel – heeft een voorrangspositie als het gaat om kip. Hij kan rustig twee bakken kippenvleugels à 1 kilo wegwerken en er – tot zijn eigen frustratie – geen grammetje van aankomen. Mijn zusje – 25 jaar, iets meer dan 1,5 meter hoog en jaloersmakend tenger – krijgt prioriteit wanneer er garnalen op het menu hebben gestaan, soto ayam of iets met peterselie.

Ook zij zijn onlangs begonnen met het aanleggen van een plastic-verzameling, al dan niet met de collector’s items uit mijn moeders assortiment. Ik ben een paar stappen op ze voor en heb geleerd van mijn moeder. Afhaalmaaltijd-bakjes, Hertog-ijs-doosjes en Boerenyoghurt-emmertjes (erg handig voor soepen) liggen in de onderste keukenla, zodat er van grote hoogte niets op de grond kan vallen. Bovendien heb ik een aanzienlijke hoeveelheid plastic champagneglazen, wijnglazen en bordjes die, naast het reservebestek in mijn gangkast, staan te wachten op feesten en partijen.

Alleen wanneer mijn moeder een van haar onverklaarbare opruimbuien heeft, dreigt er iets te veranderen. Zo wilde ze haar partybestek – zoals ze alles dat een specifieke functie heeft, een naampje geeft (“Waar heb je mijn zonnebril gedaan mam, die ik net op tafel had neergelegd?” “In het zonnebrillenbakje schat”. “Waar heb je mijn handschoenen gedaan?” “In het handschoenenlaatje lieverd” ) – het raam uit keilen. Ik heb haar voor die misstap weten te behoeden. De eerstvolgende verjaardag was ze erg blij met die interventie. Gelukkig is alles tijdelijke, zo ook de dreiging van verandering. Hoogstens zullen bepaalde rituelen zichzelf vernieuwen. Ik heb dus alle vertrouwen in het voortbestaan van de Indische cultuur.

Deze column is in de wintereditie 2009 van Archipel Magazine gepubliceerd.

“Ik ontdekte kort geleden pas dat oepil geen Nederlands woord was.”

Het tiende interview in de reeks Jonge Indo in de provincie… is anders dan anders verlopen. Niet alleen is het veel te laat (het was gepland voor eind januari). Maar na het interview met Iris Zwarts (21 jaar) in Nijmegen, Gelderland, overweeg ik om uit te zoeken of er in Den Haag een dagopvang voor Indische ouderen is: vanmiddag was ik weer even bij mijn eigen grootouders thuis. Geen wonder dat Iris hier vaak is.