Lezing over repatriëring 52e Tong-Tong Fair
Sunday, March 28th, 2010Bezoekers van de 52e Tong-Tong Fair (de vroegere Pasar Malam Besar) kunnen dit jaar voor het eerst horen wat er in Indische kranten in Indonesië stond over het vertrek naar het ‘vaderland’. Op 29 mei a.s. van 13.00 – 13.45 uur, zal Kirsten Vos een lezing geven over haar afstudeeronderzoek naar de repatriëring: ” Warm afscheid, kille ontvangst”.
Afscheid van sociëteit Modderlust in Soerabaja, voormalige thuisbasis van de Koninklijke Marine in Indonesië (Vrije Pers, 1951).
In 2007 heb ik de studie Media & Journalistiek (Erasmus Universiteit Rotterdam) afgerond met een krantenonderzoek. Centraal in dit onderzoek stond de vraag ‘Wat lazen Indische Nederlanders in Indonesië over het vertrek naar Nederland?’. Het verhaal over de aankomst in Nederland kende ik al, dankzij de vele verhalen, publicaties en onderzoeken. Ik wist echter niet welke verwachting hierover gangbaar was onder Indische Nederlanders in Indonesië. Lazen zij in kranten zoals de Nieuwsgier, het Soerabajaasch Handelsblad en de Vrije Pers, over de contractpensions, de kledingpakketten of de terugbetaalregeling? Met andere woorden, wat was ‘het’ verhaal van het vertrek?
De lezing bestaat uit een compilatie van de verhalen die ik in de kranten heb aangetroffen. Zo ontdekte ik bijvoorbeeld dat de kranten veel schreven over het vertrek van toonaangevende inwoners van Jakarta en Surabaya, zoals Paatje Versteegh en de voetballer ‘Blackie’ Hersmis. De journalisten maakten met warme woorden en persoonlijke groeten duidelijk dat deze mensen gemist zouden worden door de achterblijvers in Jakarta en Surabaya. Deze warme verhalen stonden in schril contrast met de berichten uit Nederland over het toelaten van Indo-Europeanen. Zij waren ‘oosterse Nederlanders’ die het niet zouden redden in Nederland. Deze verhalen gaven uiting aan verschillende opvattingen over sociale ongelijkheid in de Indische wereld.
U kunt mijn scriptie alvast doorbladeren door deze in zijn geheel (pdf, 1,5 mb) te downloaden.
Claudia says:
March 28th, 2010
16:09
Hoi Kirsten,
wat gaaf dat je de lezing gaat geven! Ik kan er helaas niet bij zijn omdat we de verjaardag van mijn zoontje vieren, maar hou me/ons vooral op de hoogte!
Ik zie je in ieder geval de 7e!
Groet,
Claudia
Kirsten says:
April 9th, 2010
02:00
Hi Claudia,
Wat jammer dat het de 7e niet doorgegaan is. Ben benieuwd wanneer we elkaar nu gaan zien. Veel plezier met de verjaardag van je zoontje en hopelijk tot binnenkort!
groet van Kirsten
Hans says:
May 20th, 2010
00:02
Hallo Kirsten,
De titel: “Warm afscheid, kil ontvangst” roept bij bij vreemde gevoelens op.
In februari 1958 (ik was 13 jaar) was ‘snachts het aannemersbedrijf waar mijn vader werkte genationaliseerd, en bung karno had de militairen de opdracht gegeven om alle Nederlandse (en Indische Nederlandse) werknemers de volgende dag het land uit te gooien. Hetgeen gebeurde. Al vroeg in de ochtend – mijn ouders wisten van niets – stonden de militairen voor de deur en sommeerden mijn ouders om nog dezelfde dag het land te verlaten. De eerste mogelijkheid wad ‘savonds met een Frans vliegtuig te vertrekken, dus snel boeken. Mijn ouders belden familie en vrienden, die overigens van de soldaten niet langs mochten komen. Ons huisraad werd over de muurtjes links en rechts aan de buren gegeven en met bijna niks verlieten wij dit prachtige land.
Voor mij geldt dus “kil vertrek, kil ontvangst”. Wij waren het eerste doelwit, omdat wij in een nieuwbouwhuis aan de rand van kebayoran (toen de rand van Jakarta) woonden en schuin tegenover ons een groot terrein was waar soekarno regelmatig zijn haatpreken hield. Alle omwoners die geen Indonesische nationaliteit hadden moesten verdwijnen (later werden onze Chinese en Oost-Duitse buren ook hun huis uitgezet, maar mochten zich elders vestigen) en de woningen werden toegewezen aan militairen. Dat vond karno veiliger.
De ontvangst in Holland was eveneens kil, pensions van DMZ, enfin dat weet je zel.
Groetjes,
Hans
Kirsten says:
May 20th, 2010
00:12
Hallo Hans,
Goed dat je het zegt. Ik kan me levendig voorstellen dat je (en vele anderen!) er andere gevoelens bij hebben. De titel refereert aan het de manier waarop kranten in Indonesie schreven over het vertrek uit Indonesie. Ik zal het bij mijn introductie van de lezing aankaarten, dank je!
groetjes van Kirsten