Geknakte ego’s en koude thee
Tuesday, February 10th, 2009
Deze column is in december gepubliceerd in de wintereditie 2008 van Archipel Magazine.
Heerlijk. Met dat pokkenweer buiten vind ik het een genot om een grote pot thee te zetten, op de bank te kruipen en een goed boek erbij te pakken. En ik heb keuze te over deze winter. Wordt het het wetenschappelijke Ons Indisch Erfgoed, van Lizzy van Leeuwen? De biografie Tjalie Robinson, van Wim Willems? Of de roman Benjamin’s Bruid van Yvonne Keuls? Ik leg de drie boeken naast elkaar op tafel. Ingewijden in de literaire Indische wereld kunnen me vast wel helpen een keuze te maken. Zij lopen immers een Indische generatie op me voor en hebben veel meer gelezen dan ik.
“Hi, met Kirsten. Ik bel je even, wat vond jij van Lizzy van Leeuwen’s boek?” “Oh, dat is echt vréselijk. De héle Indische wereld staat erin, behalve ik!” Beduusd hang ik op. Een tweede poging. “Dag, met Kirsten Vos spreek je. Ik was benieuwd wat jij van de biografie over Tjalie Robinson vindt?” “Ach. Tjalie is een hele goede hoor, maar die Willems. Zoveel geld van het Gebaar en vervolgens zeggen dat Tjalie de enige echte Indo-schrijver is. En de rest dan?” Op mijn hoede pleeg ik mijn derde telefoontje. “Euh..hallo, met Kirsten Vos. Zeg, kort vraagje, heb jij het boek van Yvonne Keuls gelezen?” “Keuls? Pfff! Die besluit op haar zestigste verjaardag dat ze Indisch is en doet nu alsof ze de hele Indische wereld vertegenwoordigt.”
Ik staar naar mijn mobiel. Meten deze mensen de kwaliteit van de drie boeken op mijn tafel af aan de streling van hun eigen ego of lijkt dat maar zo? Een andere vraag dringt zich op, terwijl ik mijn theemok vul met jasmijnthee. Mag ik daar eigenlijk wel wat van zeggen, als relatieve nieuwkomer, als ‘jonkie’? Of breng ik de kansen om mijn ambities op het literaire vlak waar te maken al in een embryonaal stadium om het leven? Peinzend neem ik een slok thee. Pleeg ik met deze gedachtes eigenlijk geen abortus op mijn nog niet bestaande maar al lang bedroomde schrijverscarrière? Ik verslik me spontaan.
Dan denk ik terug aan reacties uit diezelfde kringen op mijn recensie op de weblog Indisch 3.0 over Marion Bloem’s Ver van familie. “Ik vond het ook geen goede film hoor, Kirsten.” “En ga je er ook een recensie over schrijven?” “Nee, dat doe ik maar niet.” Een ander: “Ik weet dat X. het met je eens is, Kirsten. Die moest er een positieve recensie over schrijven. Geloof me, dat kostte X. veel moeite.” Even bekruipt mij het gevoel dat mensen liever positief over Marion Bloem schrijven om haar te vriend te houden, dan eerlijk hun mening geven. Ik zet mijn theemok weg en, verwonderd over de vrijheid van meningsuiting ín de Indische literaire wereld, pak ik mijn laptop erbij.
Met de digitale typemachine opengeklapt voor me, borrelt een vraag omhoog die ik begin 2008 op het wereldwijde web gesteld heb: Kent de Indische kunstwereld eigenlijk wel vrijheid van meningsuiting? De reacties waren overweldigend. Een bekende Indische auteur mailde me: “Ik ben als kunstenaar niet van plan om wie dan ook te ‘pleasen’ ook al heb ik wel de behoefte om met wat ik maak recht te doen aan de Indische gemeenschap. Soms een ingewikkelde spagaat. Je bent geen kunstenaar als je de mensen naar de mond probeert te praten. Je moet je eigen hart en geweten volgen.”
Met het risico dat mijn schrijverscarrière alleen zal voortleven in mijn dagboek, zet ik mijn laptop aan. Tegen de tijd dat ik de column voor Archipel af heb, is de pot thee ijskoud geworden.
